zwalnianie nauczycieli

Kryteria doboru nauczycieli do zwolnienia

Kryteria doboru nauczycieli do zwolnienia – które stosować, a których unikać

Co roku dyrektorzy szkół i przedszkoli, planując arkusz organizacyjny, stają przed dylematem, jak wybrać nauczycieli do zwolnienia. Zmiany organizacyjne są bowiem tylko przyczyną rozwiązania stosunku pracy, a nie uzasadnieniem zwolnienia konkretnego nauczyciela z pracy.  O tym, jakie kryteria doboru nauczycieli do zwolnienia stosować, decyduje dyrektor szkoły. Musi jednak działać w granicach wyznaczonych przez Sąd Najwyższy, aby zminimalizować ryzyko przywrócenia nauczyciela do pracy z uwagi na nieuzasadnione zwolnienie z pracy. Sprawdź, jakie kryteria doboru do zwolnienia nauczycieli możesz stosować oraz pobierz przykładowy wzór typowania nauczycieli do zwolnienia.

Dyrektor szkoły rozwiązuje stosunek pracy z nauczycielem zatrudnionym w pełnym wymiarze zajęć, w razie częściowej likwidacji szkoły albo zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć (art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela). O tym, czy zachodzą zmiany organizacyjne uzasadniające zwolnienie nauczyciela z pracy, decyduje treść arkusza organizacyjnego, w którym dyrektor szkoły planuje organizację pracy placówki, w tym liczbę godzin poszczególnych zajęć oraz etaty nauczycieli, na kolejny rok szkolny.

Zajście zmian organizacyjnych uzasadniających redukcję etatów nauczycieli jest przyczyną uzasadniającą rozwiązanie stosunku pracy. W przypadku jednak, gdy zmiany organizacyjne dotyczą zajęć prowadzonych przez kilku nauczycieli, konieczne jest przyjęcie kryteriów doboru nauczycieli do zwolnienia. Nauczyciel, który straci pracę, musi bowiem wiedzieć, dlaczego to właśnie on otrzymał wypowiedzenie. Kryteria doboru nauczycieli do zwolnienia ustala dyrektor szkoły. Nie musi przy tym konsultować się ze związkami zawodowymi czy radą pedagogiczną. Musi jednak zadbać, by kryteria doboru nauczycieli do zwolnienia obroniły się w sądzie pracy. Będzie tak, jeśli kryteria te będą obiektywne, niedyskryminujące oraz stosowane do wszystkich objętych redukcją etatów nauczycieli.

W tym miejscu warto przypomnieć, że zmiany organizacyjne nie zawsze muszą prowadzić do zwolnienia nauczycieli z pracy. Dyrektor szkoły i organ prowadzący mają narzędzia, które pozwalają na zachowanie zatrudnienia przez nauczycieli. Przed wręczeniem nauczycielowi wypowiedzenia warto więc poszukać alternatywnych rozwiązań. Jakich? O tym przeczytasz w artykule „Zmiana warunków pracy nauczyciela – warunki, terminy i wzory dokumentów”.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • czy przyjęte przez dyrektora szkoły kryteria doboru do zwolnienia nauczycieli wymagają akceptacji związków zawodowych lub rady pedagogicznej,
  • jakie kryteria doboru nauczycieli do zwolnienia są akceptowane przez Sąd Najwyższy,
  • czy posiadanie uprawnień emerytalnych może być podstawą wytypowania nauczyciela do zwolnienia z pracy;
  • czy nauczyciel kontraktowy musi być zwolniony z pracy przed nauczycielem mianowanym lub dyplomowanym,
  • jakimi zasadami kierować się przy opracowywaniu kryteriów doboru nauczycieli do zwolnienia.
Odejście z pracy nauczyciela – warunki, terminy i wzory dokumentów

Odejście z pracy nauczyciela – warunki, terminy i wzory dokumentów 

Ruch kadrowy w szkołach to nie tylko zwalnianie nauczycieli, ale także rozwiązywanie stosunków pracy z inicjatywy nauczycieli. Nie zawsze dyrektor szkoły może zatrzymać nauczyciela w pracy, gdy ten chce odejść ze szkoły. Dowiedz się, kiedy i na jakich zasadach nauczyciel może rozwiązać swój stosunek pracy i kiedy odejście z pracy nauczyciela nie wymaga zgody dyrektora szkoły.

Dwa sposoby rozwiązania stosunku pracy przez nauczyciela

Nauczyciel, niezależnie od tego, czy jest zatrudniony na podstawie mianowania czy też umowy o pracę, ma zawsze dwie możliwości odejścia z pracy. Nauczyciel może złożyć wypowiedzenia lub zawrzeć porozumienie stron w sprawie rozwiązania stosunku pracy.  O tym, z którego ze sposobów skorzystać decyduje przede wszystkim to, kiedy nauczyciel chce zakończyć pracę w szkole oraz czy rozwiązanie stosunku pracy nauczyciela może wymagać zgody dyrektora szkoły. Termin ustania zatrudnienia po wypowiedzeniu jest bowiem narzucony przez przepisy Karty Nauczyciela i Kodeksu pracy, a zatem w tym trybie nie można odejść z pracy w wybranym przez nauczyciela terminie. 

Nauczyciel nie może złożyć wypowiedzenia za porozumieniem stron, choć często tak nauczyciele formułują swój wniosek o ustanie zatrudnienia. Wypowiedzenie oraz porozumienie to dwa odrębne tryby ustania zatrudnienia.

Jaki okres wypowiedzenia obowiązuje nauczycieli

Nauczyciel może odejść z pracy bez zgody dyrektora szkoły, jeżeli złoży wniosek o rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem. Okres wypowiedzenia obowiązujący nauczycieli uzależniony jest od tego, na jakiej podstawie i w jakiej placówce nauczyciel jest zatrudniony.

Tabela: Okres wypowiedzenia stosunku pracy nauczycieli

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • jakie są sposoby rozwiązania stosunku pracy przez nauczyciela,
  • czy dyrektor szkoły może nie zgodzić się na rozwiązanie umowy nauczyciela w trakcie roku szkolnego,
  • jaki okres wypowiedzenia obowiązuje nauczycieli, w zależności od podstawy prawnej zatrudnienia i rodzaju placówki, w której pracuje,
  • kiedy odejście z pracy nauczyciela wiąże się z prawem do odprawy,
  • czy nauczyciel może cofnąć złożone wypowiedzenie. 
Częste absencje chorobowe nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania jako powód zwolnienia nauczyciela z pracy

Częste absencje chorobowe nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania jako powód zwolnienia nauczyciela z pracy

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że nieprzewidziane, długotrwałe i powtarzające się nieobecności pracownika w pracy, wymagające podejmowania przez pracodawcę działań natury organizacyjnej (wyznaczenia zastępstw) i pociągające za sobą wydatki na zatrudnienie pracowników w godzinach nadliczbowych lub innych osób na podstawie umów zlecenia, są uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę, chociażby były niezawinione przez pracownika i formalnie usprawiedliwione. Sprawdź, czy zatem częste absencje chorobowe umożliwiają zwolnienie z pracy nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania.

Nagrody i wyróżnienia

Sprawdź inne serwisy

Epedagogika Poradnik Dyrektora Szkoły Strefa logopedy Educado Zarządzanie przedszkolem kadry i finanse resql