Stan nieczynny w roku szkolnym 2017/2018

Data publikacji: 19 września 2017 r.
Poleć znajomemu
Stan nieczynny w roku szkolnym 2017/2018

Nowe przepisy prawa oświatowego zmieniły sytuację części nauczycieli przebywających w stanie nieczynnym. W związku z reformą oświaty nauczyciele zakończą przedterminowo stan nieczynny nawet gdy znajdą dodatkową pracę na część etatu. Sprawdź, kiedy nauczyciel ma obowiązek a kiedy możliwość powrotu do pracy ze stanu nieczynnego w zależności od tego, czy przeniesienie w stan nieczynny było na podstawie Karty Nauczyciela czy przepisów przejściowych.

Przeniesienie w stan nieczynny – na wniosek lub z urzędu

W przypadku częściowej likwidacji szkoły, zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających zatrudnienie nauczyciela w pełnym wymiarze czasu pracy dyrektor szkoły rozwiązuje z nauczycielem stosunek pracy lub na wniosek nauczyciela przenosi go w stan nieczynny (art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela). Nauczyciele mogli złożyć wniosek o przeniesienie w stan nieczynny w ciągu 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia.

Nauczycieli gimnazjum, których dalsze zatrudnienie w w roku szkolnym 2017/2018 nie było możliwe ze względu na zmiany organizacyjne powodujące wygaszenie kształcenia w tym typie placówki, dyrektor przeniósł w stan nieczynny z dniem 1 września 2017 r.

W latach szkolnych 2017/2018 i 2018/2019 do nauczycieli zatrudnionych w gimnazjum oraz w szkołach, w których są prowadzone klasy dotychczasowego gimnazjum nie stosuje się art. 20 Karty Nauczyciela.
6 miesięcy stanu nieczynnego z zachowaniem prawa do wynagrodzenia

Zarówno w przypadku nauczycieli gimnazjum, jak i stanu nieczynnego na podstawie Karty Nauczyciela, nauczyciel przeniesiony w stan nieczynny zachowuje prawo do comiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego oraz prawo do innych świadczeń pracowniczych, w tym dodatków socjalnych, o których mowa w art. 54 ustawy - Karta Nauczyciela, do czasu wygaśnięcia stosunku pracy.

Oznacza to, że nauczyciel przebywający w stanie nieczynnym ma prawo m.in. do:
  • świadczeń z ZFŚS,
  • dodatku stażowego,
  • nagrody jubileuszowej,
  • urlopu.
Nauczyciel nie dokończy stażu w stanie nieczynnym

Od 1 września 2017 r., tylko pierwsze 30 dni stanu nieczynnego są wliczone do stażu na wyższy stopień awansu zawodowego. Zgodnie bowiem z aktualnym brzmieniem art. 9d ust. 5 Karty Nauczyciela w przypadku nieobecności nauczyciela w pracy z powodu pozostawania w stanie nieczynnym trwającej nieprzerwanie dłużej niż miesiąc, staż ulega przedłużeniu o czas trwania tej nieobecności.

Obowiązek przywrócenia nauczyciela do pracy

Gdy w szkole powstanie możliwość podjęcia przez nauczyciela pracy w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony lub na okres, na który została zawarta umowa, w tej samej szkole, na tym samym lub innym stanowisku, pod warunkiem posiadania przez nauczyciela odpowiednich kwalifikacji, dyrektor szkoły ma obowiązek przywrócenia do pracy w pierwszej kolejności nauczyciela przebywającego w stanie nieczynnym, a odmowa podjęcia pracy przez nauczyciela powoduje wygaśnięcie stosunku pracy z dniem odmowy.

Musi być obiektywna możliwość przydzielenia nauczycielowi pełnego etatu

O tym, czy nauczyciel przebywający w stanie nieczynnym zostanie przywrócony do pracy, decyduje obiektywna możliwość zagwarantowania mu pełnego etatu, a nie sam fakt, że inny nauczyciel odszedł z pracy. Sąd Najwyższy rozstrzygał sprawę, w której nauczycielka została przeniesiona w stan nieczynny z dniem 1 września 2012 r. Z dniem 31 sierpnia 2012 r. dyrektorka szkoły rozwiązała swój stosunek pracy za porozumieniem stron, a tym samym w planie pojawiło się 18 godzin dydaktycznych, które teoretycznie mogłaby realizować nauczycielka przeniesiona w stan nieczynny. Jej zdaniem było to podstawą do obowiązkowego przywrócenia do pracy na podstawie art. 20 ust. 7 Karty Nauczyciela. Rada pedagogiczna postanowiła jednak inaczej rozdysponować te godziny, z czego 5 godzin musiała przyznać nowemu dyrektorowi szkoły. Tym samym obiektywnie było wolnych 18 godzin w arkuszu, lecz faktycznie nie było możliwości przywrócenia do pracy nauczyciela przebywającego w stanie nieczynnym.

Sąd Najwyższy nie przyznał racji nauczycielce. Zdaniem Sądu o tym, czy zgodnie z art. 20 ust. 7 Karty Nauczyciela istnieje obowiązek przywrócenia nauczyciela do pracy, decyduje to, czy w szkole jest możliwość dalszego zatrudniania w pełnym wymiarze godzin. Skoro w przedmiotowej sprawie 5 z 18 wolnych godzin musiało zostać przyznane nowemu dyrektorowi szkoły, nie było faktycznej możliwości przywrócenia nauczycielki do pracy (Wyrok Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2014 r., I PK 91/14).
W gimnazjach dyrektor nie musi przywracać nauczyciela, a nauczyciel nie musi zgadzać się na przywrócenie

W przypadku nauczycieli zatrudnionych w gimnazjach i szkołach z klasami dotychczasowego gimnazjum, inaczej niż w regulacji dotyczącej przenoszenia w stan nieczynny nauczycieli na podstawie Karty Nauczyciela, dyrektor nie ma obowiązku przywrócenia do pracy nauczyciela, nawet jeżeli powstanie możliwość kontynuacji zatrudnienia w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony. Jeżeli jednak dyrektor szkoły przywróci nauczyciela do pracy, z dniem podjęcia pracy stan nieczynny ustanie. Jednocześnie odmowa powrotu do pracy w takim przypadku nie będzie skutkować przedwczesnym zakończeniem stanu nieczynnego i wygaśnięciem stosunku pracy (art. 225 ust. 7 i art. 227 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo oświatowe).

Nauczyciel może podjąć dodatkowe zatrudnienie…

W wypadkach podyktowanych koniecznością realizacji programu nauczania w tej samej lub w innej szkole nauczyciel pozostający w stanie nieczynnym może, na swój wniosek lub na wniosek dyrektora szkoły, podjąć pracę zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami w niepełnym lub w pełnym wymiarze zajęć, jednak na okres nie dłuższy niż okres stanu nieczynnego. Z tytułu wykonywania pracy nauczycielowi przysługuje odpowiednie do wymiaru zajęć wynagrodzenie, niezależnie od pobieranego wynagrodzenia z tytułu pozostawania w stanie nieczynnym (art. 20 ust. 8 Karta Nauczyciela).

Ten przepis umożliwia nauczycielowi  podjęcie dodatkowej pracy w czasie trwania stanu nieczynnego, jednakże brak chęci podjęcia dodatkowej pracy u dotychczasowego pracodawcy nie skutkuje w tym przypadku natychmiastowym wygaśnięciem stosunku pracy nauczyciela.
…ale w przypadku nauczycieli gimnazjum podjęcie nowej pracy oznacza koniec stanu nieczynnego

Stosunek pracy nauczyciela zatrudnionego w gimnazjach lub szkole z klasami dotychczasowego gimnazjum (przeniesionego w stan nieczynny na podstawie art. 225 Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo oświatowe) wygasa:

1) z upływem sześciomiesięcznego okresu pozostawania w stanie nieczynnym;

2) z dniem podjęcia zatrudnienia w innej szkole.

Oznacza to, że wyłącznie podjęcie pracy w innej szkole zakończy stan nieczynny. Rygor ten nie dotyczy zatem sytuacji, gdy nauczyciel kontynuuje zatrudnienie w innej szkole nawiązane przed przejściem w stan nieczynny.  
Stan nieczynny wg Karty Nauczyciela vs stan nieczynny w okresie reformy

Przypomnijmy, jakie przepisy należy stosować – Karty Nauczyciela czy ustawy prowadzającej ustawę – Prawo Oświatowe – w poszczególnych typach szkół i placówek.

Lp.

Rodzaj szkoły

Rok szkolny 2017/2018

Rok szkolny 2018/2019

1.

Przedszkole

art. 20 Karty Nauczyciela

2.

Szkoła podstawowa

art. 20 Karty Nauczyciela

3.

Szkoła podstawowa z istniejącymi klasami dotychczasowego gimnazjum

art. 225 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Oświatowe

art. 225 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Oświatowe

4.

Liceum ogólnokształcące, technikum, zasadnicza szkoła zawodowa (szkoła branżowa I stopnia)

art. 20 Karty Nauczyciela

5.

Liceum ogólnokształcące, technikum, zasadnicza szkoła zawodowa (szkoła branżowa I stopnia) – z istniejącymi klasami dotychczasowego gimnazjum

art. 225 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Oświatowe

art. 225 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Oświatowe

6..

Gimnazjum podlegające wygaszeniu

art. 225 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Oświatowe

7.

Gimnazjum podlegające włączeniu do innej szkoły

art. 225 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Oświatowe

8.

Gimnazjum podlegające przekształceniu w inną szkołę

art. 225 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Oświatowe

9.

Zespół szkół składający się z wyłącznie z gimnazjum i:

  • szkoły podstawowej albo,
  • liceum ogólnokształcącego albo,
  • technikum albo,
  • zasadniczej szkoły zawodowej

art. 225 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Oświatowe

art. 225 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Oświatowe

10.

Szkoła, która powstała w wyniku przekształcenia zespołu szkół wskazanego w pkt 9.

art. 225 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Oświatowe

art. 225 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Oświatowe

11.

Zespół szkół w innej konfiguracji niż wskazana w pkt 9

art. 20 Karty Nauczyciela

12.

Młodzieżowy ośrodek wychowawczy

art. 20 Karty Nauczyciela

13.

Młodzieżowy ośrodek socjoterapii

art. 20 Karty Nauczyciela

Podsumowanie różnic w przebywaniu w stanie nieczynnym na zasadach określonych w Karcie Nauczyciela i w Przepisach wprowadzających ustawę – Prawo Oświatowe. 
 

Stan nieczynny z art. 20 ust. 5c Karty Nauczyciela

Stan nieczynny z art. 225 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Oświatowe

termin podjęcia decyzji

30 dni od otrzymania wypowiedzenia

do 15 maja

zakres podmiotowy

nauczyciele zatrudnieni w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony (ewentualnie znajdujący się w stanie ograniczenia zatrudnienia)

nauczyciele zatrudnieni na czas nieokreślony bez względu na wymiar zajęć

podmiot podejmujący decyzję

nauczyciel składający wniosek o przejście w stan nieczynny

dyrektor

przyczyna

zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających zatrudnienie nauczyciela w pełnym wymiarze czasu pracy

brak możliwości dalszego zatrudnienia wynikający ze zmian organizacyjnych powodujących wygaszanie kształcenia w gimnazjum

Kiedy stosunek pracy wygasa

  • upływ 6 miesięcy stanu nieczynnego
  • odmowa przywrócenia do pracy na stanowisko w pełnym wymiarze zajęć
  • upływ 6 miesięcy stanu nieczynnego
  • podjęcie zatrudnienia w innej szkole

obowiązek „przywrócenia” nauczyciela do pracy w razie zaistnienia możliwości jego zatrudnienia w pełnym wymiarze zajęć

tak

nie

Orzecznictwo:

  • Wyrok Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2014 r. (sygn. akt I PK 91/14).
Opracowanie: Anna Trochimiuk

Sprawdź inne nasze serwisy

Karta Nauczyciela od A do Z Poradnik Dyrektora Szkoły Nadzór nad działalnością szkoły Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Portal BHP Ochrona danych osobowych

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.
wiper-pixel