Rozpoczęcie przygotowania do zawodu nauczyciela - kompendium wiedzy dyrektora szkoły

Przygotowanie do zawodu nauczyciela odbywają nauczyciele bez stopnia awansu zawodowego (tzw. nauczyciele początkujący), którzy zostali zatrudnieni:

• w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć
  oraz
• zgodnie z kwalifikacjami oraz zatrudnieni na podstawie art. 10 ust. 3 Karty Nauczyciela nieposiadający przygotowania pedagogicznego, którzy zobowiązali się do jego uzupełnienia w ciągu pierwszego roku pracy w szkole
  (art. 9a ust. 2 Karty Nauczyciela).

Przygotowania do zawodu nauczyciela nie odbywają:

• nauczyciele zatrudnieni za zgodą kuratora oświaty z uwagi na brak pełnych kwalifikacji tj. na podstawie art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela,
• osoby niebędące nauczycielami zatrudnione na podstawie art. 15 Prawa oświatowego,
• nauczyciele, którzy uzyskali stopień nauczyciela kontraktowego do 31 sierpnia 2022 r. (uwaga! ci nauczyciele rozpoczną przygotowanie do zawodu 01.09.2027 r., jeżeli do 31.08.2027 r. nie uzyskają stopnia nauczyciela mianowanego)

Karta Nauczyciela przewiduje możliwość zatrudnienia nauczyciela początkującego na podstawie umowy na czas określony także, gdy jest to uzasadnione:

• potrzebą wynikającą z organizacji nauczania
  lub
• koniecznością zastępstwa nieobecnego nauczyciela w pracy
  (art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela).

Przygotowanie do zawodu nauczyciela co do zasady trwa 3 lata i 9 miesięcy. Okres przygotowanie do zawodu nauczyciela może być skrócony do 2 lat i 9 miesięcy w przypadku, gdy nauczyciel:

• posiada stopień naukowy
  lub
• przed nawiązaniem stosunku pracy w szkole w Rzeczypospolitej Polskiej prowadził zajęcia w szkole za granicą - może odbyć przygotowanie do zawodu nauczyciela w wymiarze 2 lat i 9 miesięcy,
  lub
• przed nawiązaniem stosunku pracy w szkole był nauczycielem akademickim i legitymował się co najmniej 3-letnim okresem pracy w uczelni
  lub
• w dniu nawiązania po raz pierwszy stosunku pracy w szkole posiadał co najmniej 5-letni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy
  (art. 9ca ust. 1, ust. 2, ust. 4 Karty Nauczyciela).

Karta Nauczyciela nie przewiduje, że nauczyciel może zrezygnować z przygotowania do zawodu nauczyciela. Oznacza to, że przygotowanie do zawodu nauczyciela rozpoczyna się niezależnie od woli nauczyciela początkującego i dyrektora szkoły. Dotyczy to także nauczycieli zatrudnionych w placówkach niesamorządowych np. szkołach i przedszkolach niepublicznych. Okres przygotowanie do zawodu nauczyciela rozpoczyna się z mocy prawa tj. z dniem zatrudnienia nauczyciela początkującego w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć zgodnie z kwalifikacjami.

Nauczyciel rozpoczyna przygotowanie do zawodu nauczyciela z dniem zatrudnienia w szkole w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć zgodnie z kwalifikacjami lub w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć na podstawie art. 10 ust. 3 Karty Nauczyciela. Przygotowanie do zawodu nauczyciela rozpoczyna się w momencie spełnienia ww. warunków, a zatem może nastąpić także w trakcie roku szkolnego.

Dyrektor szkoły, który zatrudnił nauczyciela początkującego w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć zgodnie z kwalifikacjami, w tym na podstawie art. 10 ust. 3 Karty Nauczyciela, ma obowiązek:

• wyznaczyć nauczycielowi mentora (art. 9ca ust. 11 Karty Nauczyciela),
• wypłacić nauczycielowi świadczenie na start w ciągu 30 dni od dnia, w którym nauczyciel rozpoczął przygotowanie do zawodu (art. 53a Karty Nauczyciela).

Dyrektor szkoły może także na piśmie przekazać nauczycielowi informację o rozpoczęcia okresu przygotowania do zawodu oraz planowanym czasie jego trwania albo o braku możliwości rozpoczęcia przygotowania do zawodu.