Stawki minimalnego wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli wzrosną w 2026 r. o 3%. Oznacza to konieczność wypłaty wyższych stawek wynagrodzenia zasadniczego na poszczególnych stopniach awansu zawodowego wraz z wyrównaniem, które obejmie także niektóre inne składniki wynagrodzenia a nawet inne świadczenia pieniężne. Dowiedz się, jak wypłaca się podwyżki dla nauczycieli w 2026 r. wraz z wyrównaniem.

System wynagradzania nauczycieli w Polsce

W obecnym stanie prawnym minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli w jednostkach oświaty prowadzonych przez samorządy i organy administracji rządowej są pochodną kwoty bazowej dla nauczycieli oraz parametru średniego wynagrodzenia na poszczególnych stopniach awansu zawodowego. Coroczny wzrost kwoty bazowej skutkuje odpowiednim podwyższeniem minimalnych stawek pensji zasadniczej brutto. Te z kolei przyjmowane są przez Ministra Edukacji w nowelizacji rozporządzenia z 31 stycznia 2005 r. Związek Nauczycielstwa Polskiego proponuje jednak zmianę systemu wynagradzania nauczycieli poprzez powiązanie stawek minimalnych z przeciętnym wynagrodzeniem ogłaszanym przez GUS (waloryzacja). Ministerstwo Edukacji Narodowej deklaruje, że propozycja ZNP jest poddawana analizie, a prace nad nowym systemem wynagradzania nauczycieli są w toku.

Podwyżki dla nauczycieli w 2026 roku - nowe minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego w nowelizacji rozporządzenia MEN

Nowe minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela początkującego, mianowanego i dyplomowanego zostały już opublikowane w projekcie rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy. Stawki te wzrosną odpowiednio do podwyższenia kwoty bazowej dla nauczycieli przyjętej w ustawie budżetowej na 2026 rok a w konsekwencji do parametru średnich wynagrodzeń - o 3 proc. Sprawdź, ile wyniosą stawki pensji zasadniczej nauczycieli na rok 2026.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

Kiedy należy wypłacić podwyżkę wynagrodzeń nauczycieli
Jakie składniki wynagrodzenia i inne świadczenia obejmie wyrównanie
Czy podwyżkę wypłaca się w czasie zwolnienia lekarskiego lub urlopu macierzyńskiego
Czy z nauczycielami należy zawierać aneksy dotyczące podwyżek

Kiedy wypłacić podwyżki dla nauczycieli w 2026 r.

Termin wypłaty podwyżek dla nauczycieli zależy od tego, kiedy nowelizacja rozporządzenia MEN wejdzie w życie (musi to nastąpić w ciągu 3 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej tj. do 20 kwietnia 2026 r.). Podwyżkę wynagrodzeń wypłaca się niezwłocznie, a zatem w najbliższym terminie płatności przypadającym po wejściu w życie nowelizacji.

Nie ma podstaw do wypłaty podwyżki przed wejściem w życie nowelizacji rozporządzenia z nowymi minimalnymi stawkami wynagrodzenia zasadniczego. Taka wypłata wymagałaby podwyższenia stawek minimalnych przez organ prowadzący:

w drodze zmiany regulaminu wynagradzania,
pod warunkiem sfinansowania podwyżki ze środków własnych lub unijnych (art. 30 ust. 10-10b Karty Nauczyciela).

Wzrost wynagrodzenia nauczycieli - z wyrównaniem

To jednak nie wszystko. Specyfika podwyżki dla nauczycieli wiąże się z jej retroaktywnością czyli skutkiem wstecznym. Z art. 30 ust. 11 Karty Nauczyciela wynika bowiem obowiązek wyrównania choć podwyżki mogą wejść w życie w ciągu 3 miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej. Oznacza to, że nowe stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli obowiązują z mocą od 1 stycznia 2026 r.

Co to oznacza? Otóż musimy podejść do wypłat dla nauczycieli tak, jakby nowe stawki obowiązywały od 1 stycznia 2026 r., choć de facto podwyżki będą wypłacone później. W praktyce oznacza to konieczność wyrównania wynagrodzenia zasadniczego i wszelkich jego pochodnych.

Nauczyciel musi otrzymać wyrównanie obejmujące wynagrodzenie zasadnicze i jego pochodne należne za okres od 1 stycznia 2026 r.

Wyrównanie od 1 stycznia 2026 r. - w jakim zakresie

Wyrównaniu podlega oczywiście wynagrodzenie zasadnicze, ale nie tylko. Należy wyrównać każdy inny składnik wynagrodzenia nauczyciela, którego wysokość zależy od wynagrodzenia zasadniczego.

Wyrównaniu podlega:

dodatek za wysługę lat,
dodatek funkcyjny, motywacyjny i za warunki pracy (pod warunkiem, że zgodnie z regulaminem wynagradzania zasadniczego są one określone jako procent wynagrodzenia zasadniczego a nie kwotowo i tak są przyznawane),
dodatek za pracę w porze nocnej,
wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa.

Przykład
Dodatek motywacyjny według regulaminu wynagradzania przysługuje nauczycielom w wysokości od 400 do 700 zł miesięcznie. Tak ukształtowany dodatek nie jest pochodną wynagrodzenia zasadniczego, dlatego nie podlega wyrównaniu. Gdyby natomiast dodatek wynosił od 5 do 10% wynagrodzenia zasadniczego i był przyznawany w postaci procentowej, to taki dodatek wypłacony za okres od 1 stycznia 2026 r. byłby objęty wyrównaniem.

Wyrównanie dotyczy także innych świadczeń pieniężnych dla nauczycieli w 2026 r.

Wyrównać należy nauczycielowi także inne świadczenia pieniężne niebędące wynagrodzeniem należne i wypłacone w okresie od 1 stycznia 2026 r., jeżeli tylko stanowią one pochodną wynagrodzenia zasadniczego. Wyrównanie obejmie tym samym:

dodatek wiejski (wynosi on bowiem 10% wynagrodzenia zasadniczego),
ekwiwalent urlopowy,
nagrodę jubileuszową (jest ona wyliczana tak jak wspomniany ekwiwalent),
odprawę emerytalną,
odprawę z tytułu rozwiązania stosunku pracy dla nauczycieli zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.

Przykład
Stosunek pracy nauczyciela wygaśnie w związku ze stanem nieczynnym w dniu 28 lutego 2026 r. Po wejściu w życie podwyżek dla nauczycieli konieczne będzie wyrównanie ekwiwalentu urlopowego, a konkretnie jego ponowne przeliczenie z uwzględnieniem nowej stawki wynagrodzenia zasadniczego i jej pochodnych w podstawie wymiaru. W przeliczeniu trzeba będzie uwzględnić wyższą stawkę dodatku za wysługę lat ewentualnie innych dodatków, jeśli zgodnie z regulaminem wynagradzania przysługiwały w postaci procentowej. Do tego wymagana będzie ponowna kalkulacja tzw. średniej urlopowej, czyli średniej z godzin ponadwymiarowych i doraźnych zastępstw. Średnią taką wylicza się bowiem w oparciu o wynagrodzenie z miesiąca rozwiązania stosunku pracy tj. z lutego 2026 r. (a więc miesiąca objętego wyrównaniem).

Wyrównanie dla byłego nauczyciela

Wyrównanie powinno objąć także nauczyciela, z którym rozwiązano stosunek pracy, pod warunkiem, że był on zatrudniony choćby przez jeden dzień w okresie od 1 stycznia 2026 r. To, że stosunek pracy nauczyciela już nie obowiązuje, nie zwalnia szkoły z obowiązku wyrównania. Przepisy prawa nie przewidują tu bowiem żadnych rozróżnień.

Wyrównanie pensji nauczyciela a ponowne zatrudnienie

Dotyczy to także przypadku, w którym z nauczycielem rozwiązywany jest stosunek pracy, a następnie dochodzi do ponownego zatrudnienia w tej samej szkole. Wyrównanie powinno wówczas objąć także poprzednie zatrudnienie.

Przykład
Nauczyciel był zatrudniony w szkole do 25 lutego 2026 r. W tym dniu rozwiązał stosunek pracy z uwagi na przejście na emeryturę. Następnie został on ponownie zatrudniony w tej samej szkole od 27 lutego 2026 r. W takim przypadku wyrównanie obejmie nie tylko obecne, ale i poprzednie zatrudnienie – w części obejmującej okres od 1 stycznia 2026 r.

Wyrównaniu podlega pensja urlopowa

Wyrównać należy także wynagrodzenie urlopowe wypłacone nauczycielowi w tym okresie. Wyrównaniu będą bowiem podlegać stałe i zmienne składniki wynagrodzenia wchodzące do podstawy wymiaru pensji urlopowej. Dotyczy to także średniej za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa.

Średnią za godziny ponadwymiarowe wylicza się w oparciu o stawkę godzinową przysługującą w miesiącu wykorzystywania urlopu, dlatego wyrównanie w tym zakresie jest konieczne (zob. przykład dotyczący ekwiwalentu urlopowego).

Podwyżka wynagrodzenia nauczyciela w czasie nieobecności

Podwyższyć należy również płacę nauczycieli nieobecnych w pracy, a pobierających wynagrodzenie np. na urlopie dla poratowania zdrowia czy w stanie nieczynnym. Inaczej przedstawia się natomiast sytuacja nauczycieli przebywających na:

zwolnieniu lekarskim lub świadczeniu rehabilitacyjnym,
urlopie macierzyńskim, rodzicielskim czy ojcowskim,
zwolnieniu z tytułu opieki nad chorym dzieckiem lub członkiem rodziny.

Osoby takie pobierają wynagrodzenie lub zasiłek chorobowy, macierzyński czy opiekuńczy. Czy dojdzie do wyrównania podstawy wymiaru tych świadczeń? Tak, ale tylko wtedy, gdy okres objęty podstawą wymiaru przypadał na okres, którego dotyczy wyrównanie wynagrodzenia.

Przykład
Nauczyciel przebywa na zwolnieniu lekarskim od lutego 2026 r. Podstawa wymiaru wynagrodzenia i zasiłku chorobowego obejmuje 12 miesięcy poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy, a więc także styczeń 2026 r. Miesiąc ten jest objęty wyrównaniem wynagrodzenia nauczyciela, co oznacza konieczność wyrównania świadczeń chorobowych.

W przeciwnym razie nauczyciel otrzyma podwyżkę nastąpi dopiero po podjęciu wypłaty wynagrodzenia. Niezależnie od tego o podwyżkach można poinformować nauczyciela już w trakcie pobierania zasiłku.

Nauczyciel nie musi otrzymać aneksu

Co istotne, przepisy nie nakładają obowiązku informowania nauczycieli o podwyżkach. Zasadniczo bowiem wystarczające jest wskazanie w akcie mianowania lub umowie o pracę zasad ustalania wysokości wynagrodzenia, bez podawania jego kwoty. Czasami jednak zamieszczane są w nich określone stawki składników wynagrodzenia. W takim przypadku konieczna jest aktualizacja tych kwot.

W takiej sytuacji aktualizacja następuje w drodze aneksu do umowy, ale nawet jego brak nie będzie oznaczał braku podwyżki.

Michał Kowalski