Ustawa z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r., poz. 1338)

Ustawa Kamilka – co się zmieni w zakresie weryfikacji niekaralności (aktualizacja)

Ustawa Kamilka 2025 wprowadza szereg zmian w zakresie obowiązku weryfikacji niekaralności osób pracujących z dziećmi i młodzieżą. Projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich przewiduje m.in. doprecyzowanie sytuacji, w których nie będzie wymagane przedstawienie informacji z KRK czy weryfikacja w RSPTS. Nowe przepisy mają uprościć procedury oraz odpowiedzieć na praktyczne problemy związane z realizacją ustawy w szkołach i placówkach oświatowych.

Ustawa Kamilka 2025 – konieczne zmiany

Przypomnijmy, że od 15 lutego 2024 r. obowiązują przepisy, które nakładają m.in. na dyrektorów szkół oraz osoby dopuszczane w szkole do działalności m.in. opiekuńczej, wychowawczej czy edukacyjnej, obowiązki związane z weryfikacją niekaralności osób dopuszczanych do zajęć z dziećmi. Po roku obowiązywania nowych przepisów opublikowano projekt nowelizacji ustawy Kamilka, który 26 maja 2025 r. został zaktualizowany. Planowane zmiany wychodzą naprzeciw licznym wątpliwościom, jak stosować przepisy ustawy Kamilka. Analiza stosowania przepisów o ochronie małoletnich, wskazuje bowiem na skrajnie różne interpretacje dotyczące zakresu weryfikacji niekaralności osób dopuszczanych do działalności opiekuńczej czy wychowawczej, a także wiele zbędnych utrudnień przy organizowaniu ciekawych, jednorazowych wydarzeń w placówkach oświatowych (np. czytanie bajek przez rodziców).

Jakie definicje wprowadza ustawa Kamilka po nowelizacji?

Zgodnie z projektem, w tzw. ustawie Kamilka pojawi się 7 ważnych definicji:

dopuszczenie do innej działalności - powierzenie danej osobie wykonywania zadań lub obowiązków mających charakter powtarzalny lub jednokrotny, ale trwający przez określony czas, za wynagrodzeniem albo bez wynagrodzenia, na innej podstawie niż stosunek pracy w rozumieniu art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277);
inny organizator – jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, albo osoba fizyczna, która dopuszcza do innej działalności daną osobę;
opieka – czynność mająca na celu zapewnienie bezpiecznych warunków małoletniemu w miejscu jego aktualnego pobytu oraz zaspokajanie jego bieżących potrzeb, podejmowana w związku z faktycznym lub potencjalnym zagrożeniem dobra małoletniego;
realizacja innych zainteresowań – czynność ukierunkowana na rozwój umiejętności społecznych, emocjonalnych, sportowych i artystycznych małoletnich, realizowana w szczególności przez domy kultury, świetlice, ogniska artystyczne, biblioteki, fundacje lub stowarzyszenia;
standardy ochrony małoletnich – akt prawa wewnętrznego zawierający zbiór zasad lub wytycznych zapewniających bezpieczne środowisko dla małoletniego, w podmiotach lub jednostkach zobowiązanych do ich wprowadzenia, a także określający sposób podejmowania interwencji odbywającej się na podstawie odrębnych przepisów, w przypadku podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego;
wychowanie – całościowy proces oddziaływań osób i środowiska w kierunku wspierania rozwoju, w szczególności rozwoju osobowego i społecznego małoletniego;
wypoczynek – czynność ukierunkowana na organizowanie aktywności dla małoletnich w celach rekreacyjnych lub regeneracji sił fizycznych i psychicznych, w szczególności w formie kolonii, półkolonii, zimowiska, obozu lub biwaku.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

czy nauczyciele nadal będą składali nadal informację z KRK na podstawie dwóch różnych ustaw,
kto nie będzie podlegał weryfikacji niekaralności po nowelizacji ustawy Kamilka,
czy będzie konieczna weryfikacja niekaralności nauczycieli zatrudnianych ponownie w tej samej szkole,
jak będzie weryfikowana niekaralność osób prowadzących praktyczną naukę zawodu,
kto ma pobierać informację z RSPTS – dyrektor szkoły czy kandydat do pracy,
kiedy wystarczy oświadczenie o niekaralności,
czy studenci na praktykach w szkole będą podlegać weryfikacji niekaralności
kto będzie zwolniony z opłaty za wydanie informacji z KRK.

Wolontariusz nie może prowadzić zajęć dydaktycznych jako nauczyciel

Zajęcia dydaktyczne z uczniami mogą prowadzić wyłącznie nauczyciele, czyli osoby z którymi nawiązano stosunek pracy lub (wyjątkowo w szkołach i przedszkolach niepublicznych) umowę cywilnoprawną. Obowiązek zatrudnienia nauczyciela wyklucza zatem możliwość prowadzenia zajęć wolontariuszowi. Ekspert wyjaśnia z czego to wynika – sprawdź, jakie zajęcia może obejmować porozumienie i umowa wolontariacka w szkole, aby praca wolontariusza była zgodna z prawem.

Z artykułu dowiesz się:

Jak w świetle prawa oświatowego definiowane jest pojęcie nauczyciela?
Na jakiej podstawie dyrektor może powierzać prowadzenie zajęć dydaktycznych?
Dlaczego wolontariusz nie może prowadzić zajęć jako nauczyciel?

Zajęcia dodatkowe w ramach wolontariatu – czy to możliwe

Dyrektorzy zastanawiają się, jak przydzielać zajęcia dodatkowe w szkole. Niektórzy wpadają na pomysł, żeby przydzielać je w ramach wolontariatu. Czy słusznie?

Szkoła organizuje półkolonie w ferie – kto może zostać wychowawcą

Jeżeli szkoła zdecyduje się na organizację półkolonii w czasie ferii zimowych, to musi podjąć decyzję o zatrudnieniu wychowawców tego wypoczynku. Dyrektor może wybrać takie osoby zarówno spośród nauczycieli, jak i innych – spełniających ustawowe wymagania. Musi jednak pamiętać, że w czasie ferii nauczyciele korzystają z urlopu wypoczynkowego. Powierzenie im zadań ze sprawowaniem opieki nad uczniami w czasie ferii wymaga zawarcia odrębnej umowy. Sprawdź, na jakiej podstawie zaangażować nauczycieli do sprawowania opieki na zimowych formach wypoczynku dla uczniów. Dowiedz się, jakie wymagania muszą spełniać wychowawcy.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

Kto może być kierownikiem i wychowawcą wypoczynku dla dzieci i młodzieży?
Czy dyrektor może zobowiązać nauczyciela do pracy w czasie ferii?
Jaką umowę zawrzeć z nauczycielem, który chce być opiekunem na półkolonii?
Czy zajęcia na półkoloniach mogą prowadzić wolontariusze?

Wolontariat na świadectwie szkolnym – kiedy wpisać i w jaki sposób

Decyzję o wpisie dotyczącym wolontariatu na świadectwie podejmuje dyrektor szkoły. Część szkół uregulowała kwestie wpisów na świadectwie dotyczących wolontariatu, w statucie szkoły. Sprawdzamy i podpowiadamy, co o wolontariacie mówią przepisy i jak go udokumentować na świadectwie.

Z artykułu dowiesz się m.in.: