Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe nauczyciela w Dniu Edukacji Narodowej - czy przysługuje
14 października, czyli w Dniu Edukacji Narodowej w szkołach i placówkach oświatowych nie są prowadzone zajęcia lekcyjne. Czy mimo tego nauczyciele otrzymają wynagrodzenie za zaplanowane na ten dzień, ale niezrealizowane godziny ponadwymiarowe? Sprawdź, czy nauczycielowi należy wypłacić wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe w Dniu Edukacji Narodowej. Dowiedz się, jak uregulowano tę kwestię po zmianach w Karcie Nauczyciela 2025.
Z artykułu dowiesz się m.in.:
- czy za Dzień Edukacji Narodowej nauczyciel zachowa prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe
- czy w Dniu Edukacji Narodowej nauczyciel może realizować inne zajęcia niż dydaktyczne,
- czy 14 października nauczyciel pozostaje w gotowości do pracy w godzinach ponadwymiarowych.
Pensum a godziny ponadwymiarowe nauczyciela
Nauczyciel otrzymuje wynagrodzenie w ramach swojego tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć z góry (art. 39 ust. 3 Karty Nauczyciela). Wynagrodzenie to nie zależy od faktycznie zrealizowanych godzin. Nie dotyczy to jednak godzin ponadwymiarowych.
Prawo do wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe - w dwóch przypadkach (art. 35 ust. 3e Karty Nauczyciela)
Od 1 września 2025 r. zasadą jest, że wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe przysługuje za godziny zrealizowane. Wynagrodzenie za zaplanowane a niezrealizowane godziny ponadwymiarowe przysługuje jedynie w następujących przypadkach:
- nauczyciel zamiast przydzielonych godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych zrealizował w tym samym dniu przydzielone godziny zajęć opiekuńczych lub wychowawczych uwzględniających potrzeby i zainteresowania uczniów, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 Karty Nauczyciela (zajęć w ramach zadań statutowych szkoły);
- niezrealizowanie przez nauczyciela przydzielonych godzin zajęć indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego lub indywidualnego nauczania nastąpiło z przyczyn niedotyczących nauczyciela, a nauczyciel był gotów do realizacji tych zajęć.
Nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe w przypadku przydziału innych zajęć
W pierwszej kolejności należy ustalić, czy w Dniu Edukacji Narodowej może wystąpić pierwszy z wymienionych wyjątków. Jak się okazuje, nie jest to wykluczone. 14 października jest bowiem wolny od zajęć lekcyjnych (dydaktycznych), ale mogą w nim odbywać się zajęcia opiekuńcze czy wychowawczy, w tym również uwzględniające potrzeby i zainteresowania uczniów. Jeśli nauczyciel otrzyma takie zajęcia w Dniu Edukacji Narodowej, to jego niezrealizowane godziny ponadwymiarowe będą rozliczone tak jak przepracowane.
W Dniu Edukacji Narodowej nauczyciel pojechał z klasą na wycieczkę jako opiekun. Dzięki temu jego godziny ponadwymiarowe zaplanowane a niezrealizowane w szkole nie przepadają. Należy je uwzględnić w miesięcznej liczbie godzin ponadwymiarowych do wypłaty.
Gotowość do pracy w godzinach ponadwymiarowych – 5 przesłanek
Zgodnie z drugim wyjątków wynagrodzenie za zaplanowane a niezrealizowane godziny ponadwymiarowe należy się w przypadku, gdy nauczyciel pozostawał w gotowości do pracy w tych godzinach a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy. Dotyczy to jednak wyłącznie:
- nauczania indywidualnego,
- indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego.
Przydatne wskazówki interpretacyjne co do oceny gotowości do pracy sformułowano w orzecznictwie sądowym.
|
Przesłanki wystąpienia gotowości do pracy (muszą wystąpić łącznie) |
Objaśnienie |
|
brak możliwości wykonywania z przyczyn leżących po stronie pracodawcy |
"Przeszkody z przyczyn dotyczących pracodawcy" to po prostu przeszkody niedotyczące pracownika (wyrok Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2014 r. I PK 150/13). |
|
istnienie zamiaru wykonywania pracy |
Nie wystarczy subiektywny zamiar wykonywania konkretnej pracy. Musi być on wsparty obiektywną fizyczną i psychiczną zdolnością do świadczenia owej pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 7 lipca 2016 r. I PK 185/15). |
|
istnienie realnej możliwości wykonywania pracy |
Realna możliwość wykonywania pracy to fizyczna i psychiczna zdolność do jej wykonywania (wyrok Sądu Apelacyjnego z 18 stycznia 2008 r. w Warszawie III APa 105/07). |
|
uzewnętrznienie woli świadczenia pracy przez pracownika |
Pracownik uzewnętrznia wolę świadczenia pracy, czyli w konkretnych okolicznościach zachowuje się tak, że obiektywnie świadczy to o jego gotowości do niezwłocznego podjęcia pracy, gdy zostanie do jej wykonywania wezwany lub dopuszczony. Innymi słowy, jest to zgłoszenie gotowości niezwłocznego wykonywania pracy:
Przykładowo może mieć to miejsce:
(wyrok Sądu Najwyższego z 13 listopada 2018 r. II PK 214/17, z dnia 7 lipca 2016 r. I PK 185/15). |
|
pozostawanie do dyspozycji pracodawcy przez cały okres niewykonywania pracy |
Chodzi o to, że pracownik na wezwanie pracodawcy może podjąć pracę w uzgodnionym miejscu, czasie i rozmiarze:
(wyrok Sądu Najwyższego z 13 listopada 2018 r. II PK 214/17, z 18 lutego 2015 r. III PK 99/14) |
Gotowość do pracy w godzinach ponadwymiarowych – ale nie w Dniu Edukacji Narodowej
Czy nauczyciele zachowują gotowość do pracy w godzinach ponadwymiarowych w Dniu Edukacji Narodowej? Otóż nie. Nie są bowiem spełnione wszystkie przesłanki gotowości do pracy, o których mowa powyżej. Nauczyciel:
- nie ma realnej zdolności do wykonywania pracy w godzinach ponadwymiarowych. W tym dniu zajęcia dydaktyczne nie są bowiem organizowane.
- jest świadom, że w tym dniu nie odbywają się zajęcia dydaktyczne, dlatego nie może uzewnętrznić woli pracy w godzinach ponadwymiarowych.
Nauczyciel w Dniu Edukacji Narodowej nie jest w gotowości do pracy w godzinach ponadwymiarowych (w zakresie nauczania indywidualnego i indywidualnego rocznego przygotowania), dlatego powinien otrzymać jedynie wynagrodzenie w ramach swojego pensum, z pominięciem godzin ponadwymiarowych.
Wynagrodzenie za gotowość do pracy w godzinach ponadwymiarowych - różne stanowiska RIO
Takie samo stanowisko dotyczące gotowości jeszcze w poprzednim stanie prawnym przedstawiła Regionalna Izba Obrachunkowa w Gdańsku. Wskazała bowiem, że Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe nie będzie przysługiwało wtedy, gdy dana placówka nie prowadzi w danym dniu jakiejkolwiek działalności dydaktyczno-wychowawczej. Stanowisko tu zachowuje aktualność także dziś, ale jedynie w zakresie niezrealizowanych godzin nauczania indywidualnego lub indywidualnego rocznego przygotowania przedszkolnego.
Z kolei inaczej zinterpretowała to Regionalna Izba Obrachunkowa w Opolu. Oczywiście obydwie interpretacje nie są obowiązujące. Pierwsze ze stanowisk wydaje się jednak bardziej przekonujące, ponieważ zawiera głębszą analizę gotowości do pracy nauczyciela.
Podsumowanie
Reasumując, godziny zaplanowane a niezrealizowane w Dniu Edukacji Narodowej nie będą rozliczone jak przepracowane. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, w której w tym dniu nauczyciel zrealizuje przydzielone zajęcia opiekuńcze lub wychowawcze uwzględniające potrzeby i zainteresowania uczniów.
Powiązane porady i dokumenty
Najbliższa konsultacja
Brak konsultacji
w najbliższym czasie
Planowane konsultacje
Brak nadchodzących wydarzeń
Narzędzia
Wzory dokumentów
Czytaj także
